แหล่งน้ำ
หมายถึงบริเวณที่รวมของน้ำซึ่งเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติแหล่งน้ำที่เรารู้จักกันทั่วไป
ได้แก่ ลำธาร ลำห้วย หนอง บึง แม่น้ำ
และลำคลอง
น้ำในแหล่งน้ำธรรมชาติเหล่านี้มีต้นกำเนิดจากบริเวณต้นน้ำลำธาร
อันเป็นเทือกเขาหรือเนินสูง และป่าไม้
โดยลำธารลำห้วยเป็นที่รวบรวมน้ำฝนที่ตกในบริเวณนั้น
จากนั้นน้ำในลำธารลำห้วยก็ไหลมารวมกันกลายเป็นแม่น้ำ
และ ลำคลอง ส่วนหนองและบึงอาจเป็นที่รวมน้ำที่ไหลมาตามผิวดิน
หรือเป็นแหล่งรับน้ำจากแม่น้ำลำคลองที่ล้นตลิ่งเข้า
ไป
เราใช้น้ำจากแหล่งน้ำทำประโยชน์หลายอย่าง
ใช้เป็นน้ำดื่มน้ำใช้ ใช้ในการทำนา
ทำไร่ ทำสวน ใช้ในการเลี้ยงสั ตว์
และใช้ในการเลี้ยงปลา วันหนึ่งๆ ทุกคนต้องใช้น้ำเป็นจำนวนมาก
ถ้าเรารู้จักใช้น้ำอย่างถูกต้อง
ไม่ทำลายต้นน้ำลำธารอันเป็นบ่อเกิดของน้ำในแม่น้ำลำคลอง
ไม่ทำให้ดินพั งทลายโดยไม่จำเป็นและทำการเกษตรอย่างถูกวิธี
ก็จะช่วยให้มีน้ำอย่างพอเพียงในแหล่งน้ำธรรมชาติ
แต่เนื่องจากได้มีการบุกรุก
ทำลายป่าต้นน้ำลำธารมาก ในช่วงระยะห้าสิบปีที่ผ่านมา
มีการทำการเกษตรไม่ถูก วิธี และดินก็พังทลายลงมากเนื่องจากฝนและลมพายุ
เป็นเหตุให้น้ำในแหล่งน้ำธรรมชาติหลายแห่งเหือดแห้งไป
โดยเฉพ าะในฤดูแล้ง เกิดความจำเป็นต้อง
"พัฒนาแหล่งน้ำ" เพื่อให้มีน้ำ ใช้อย่างเพียงพอตลอดปี
การพัฒนาแหล่งน้ำทำได้หลายวิธี
เริ่มด้วยการรักษาต้นน้ำลำธารไว้มิ
ให้ถูกทำลาย การรักษาพื้นที่ต้นน้ำลำธารนี้มีความสำคัญมาก
เพราะจะช่วยให้ คงมีน้ำในลำธาร
ลำห้วย แม่น้ำ และลำคลองอยู่ตลอดทั้งปี
การสร้างเขื่อนเก็บกักน้ำขวางกั้นลำธาร
ลำห้วย หรือแม่น้ำไว้ ก็เป็น อีกวิธีหนึ่งที่ทำให้เกิดอ่างเก็บน้ำขนาด
ใหญ่ขึ้นเหนือเขื่อน ซึ่งนอกจากจะทำให้มีน้ำใช้เพื่อการเกษตรอย่างเพียงพอแล้ว
ยังเป็นการบรรเทาน้ำท่วมพื้นที่ลุ่ม
ของฝั่งลำน้ำทางด้านท้ายเขื่อนได้ด้วย
นอกจากนั้น
การขุดสระขนาดใหญ่ การทำคลองส่งน้ำจากอ่างเก็บน้ำ
หรือจากแหล่งน้ำเหนือฝาย เพื่อส่งเข้าไร่นา
และก ารสูบน้ำจากแหล่งน้ำที่มีระดับต่ำ
ส่งขึ้นคลองส่งน้ำ นำไปใช้ในการเพาะปลูกพืช
ก็เป็นการพัฒนาแหล่งน้ำด้วยเช่นเดียวกัน
