สาเหตุของการปนเปื้อนโลหะในอาหารมีอะไรบ้าง

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

โลหะเป็นสารที่พบอยู่ทั่วไปทุกแห่งหนการปนเปื้อนของโลหะในอาหารของมนุษย์ มีสาเหตุที่มาสำคัญ ๓ ประการ คือ ๑. จากธรรมชาติ คือในดิน น้ำ อากาศ พืชและสัตว์ ตามวงจรธรรมชาติ ๒. จากของเสียทางอุตสาหกรรม ไม่ว่าจะเป็นโรงงานผลิตสารเคมี ถลุงโลหะ หล่อหรือผสมโลหะ ฯลฯ โลหะที่ออกสู่สิ่งแวดล้อมจะมีทั้งก๊าซ ของเหลว และของแข็ง ๓. จากกระบวนการผลิตอาหาร เช่น การสัมผัสระหว่างอาหารกับเครื่องจักรและอุปการณ์ระหว่างผลิต และโลหะจากภาชนะบรรจุอาหาร โลหะบางชนิดมีความเป็นพิษแม้จะได้รับปริมาณน้อย บางชนิดเป็นโลหะที่ร่างกายต้องการเพื่อการเจริญเติบโต อย่างไรก็ตาม หากได้รับมากเกินควรก็ทำให้เกิดพิษได้ บางชนิดสะสมอยู่ในร่างกายได้นาน บางชนิดร่างกายจะขับถ่ายได้เร็ว ทำให้ยากที่จะแบ่งประเภทโลหะทุกชนิดได้อย ่างชัดเจนว่าเป็นสารปนเปื้อนอาหารหรือไม่

ทราบหรือไม่ว่าตะกั่วมีผลต่อร่างกายอย่างไร

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

ตะกั่วที่ปนเปื้อนอาหารนั้นมาจากอากาศร้อยละ ๙๐ ไอเสียรถยนต์เป็นตัวแพร่กระจายที่สำคัญเนื่องจากการใส่สารประกอบตะกั่ว (lead tetraethylene) ในน้ำมันรถยนต์เพื่อกันเครื่องยนต์น็อค ดังนั้น พืชผักที่ปลูกใกล้ถนนจะมีโอกาสปนเปื้อนตะกั่วมาก แต่สามารถล้างขจัด ออกได้ นอกจากนั้นอาจพบตะกั่วในดินบางแห่งมาก เช่น บริเวณใกล้โรงงานถลุงแร่หรือโรงงานอุตสาหกรรม อนึ่ง ในการผลิตกระป๋องบรรจุอาหาร ใช้แผ่นเหล็กเคลือบดีบุกมาเชื่อมต่อกันด้วยโลหะผสมตะกั่ว จึงมีโอกาสที่ตะกั่วบริเวณตะเข็บกระป๋องด้านในจะละลายลงในอาหารได้ จากการตรวจพบตะกั่วในอาหารเกือบทุกประเภท ๑ ใน ๓ ของอาหารที่มีตะกั่วปนเปื้อนเป็นอาหารกระป๋อง เ พื่อลดปัญหานี้จึงได้พัฒนาวิธีเชื่อมกระป๋องบรรจุอาหารโดยใช้กระบวนการอิเล็กทรอนิกส์แทนวิธีเดิม

กลุ่มสารพีซีบีกับกลุ่มสารพีเอเอชต่างกันอย่างไร

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

กลุ่มสารพีซีบี เป็นกลุ่มสารเคมีซึ่งมีประมาณ 100 รูปแบบ ใช้เป็นสารหล่อลื่นเครื่องจักรและในหม้อแปลงไฟฟ้า ใช้ผสมหมึก สี และใช้การทำกระดาษสำเนาชนิดไม่ต้องใส่กระดาษคาร์บอน พีซีบีเป็นสารที่สลายตัวยากและละลายได้ดีในน้ำมัน ในประเทศอุตสาหกรรมนั้น ของเสียและน้ำเสียจากโรงงานเป็นแหล่งสำคัญที่ทำให้สารพีซีบีปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม จึงมักพบสารนี้ในอาหารที่มีไขมัน และในปลา สารพีซีบีสะสมได้ในไขมันของร่างกายมนุษย์เช่นเดียวกับสารกำ จัดศัตรูพืชบางประเภท การป้องกันการปนเปื้อนสารนี้ในอาหารทำได้โดยไม่ใช้สารนี้กับเครื่องจักรสำหรับการผลิตอาหารคนและสัตว์ กลุ่มสารพีเอเอช เป็นกลุ่มสารเคมีที่มีหลายรูปแบบ แต่ 3,4-เบนโซไพรีน เป็นตัวที่มีความเป็นพิษสูงสุดในกลุ่มนี้ คือ เป็นสารที่ก่อมะเร็งได้ สารนี้จะเกิดระหว่างการเผาปิ้ง ย่างอาหารโดยใช้ถ่าน หรือ แก๊สหุงต้ม

สารพิษจากภาชนะพลาสติกมีผลต่อมนุษย์อย่างไร

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

การผลิตภาชนะพลาสติก ทำโดยนำเม็ดพลาสติกมาผสมกับวัตถุบางชนิด เพื่อช่วยให้เนื้อพลาสติกมีความคงตัวหรืออ่อนตัว เหมาะสมต่อการนำภาชนะไปใช้งาน และอาจเติมสีเพื่อให้เกิดความสวยงาม หากการผลิตไม่คัดเลือกเมล็ดพลาสติกที่มีคุณภาพ และไม่ควบคุมวิธีการผลิตให้ดีแล้ว อาจทำให้มีวัตถุดิบจากเม็ดพลาสติกที่เรียกว่า มอนอเมอร์ และวัตถุที่ผสมในการผลิตสี และโลหะบางชนิด ละลายออกมาปนเปื้อนอาหารได้ มอนอเมอร์ที่พบจะขึ้นอยู่กับชนิดของพลาสติก เช่น ถุงร้อน ถุงเย็น ขวด ซึ่งทำจากพลาสติกพีวีซี จะพบมอนอเมอร์ที่เรียกว่า ไวนิลคลอไรด์ เป็นต้น จึงต้องควบคุมคุณภาพภาชนะพลาสติกสำหรับใส่อาหารให้มีปริมารมอนอเมอร์สี และสิ่งที่จะละลายออกมาในอาหารตามกำหนด