การควบคุมมลพิษจากการอุตสาหกรรมทำอย่างไร

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

ในอดีตเชื่อกันว่าหากระบายมลพิษในระดับสูงเพื่ออาศัยในลมและสภาพอากาศ ช่วยชักพาสารจนกระจายตัวได้ดีแล้ว ย่อมไม่เกิดอันตรายแต่บัดนี้พบว่ามลพิษพ้นจากบริเวณที่ผลิต แต่กลับไปเกิดขึ้นบริเวณบริเวณไกลจากต้นเหตุ ดังเช่นปรากฏหลักฐานในเรื่องฝนกรดข้ามพรมแดน เป็นต้นดังนั้นจึงต้องควบคุมมลพิษที่ต้นกำเนิดและอาศัยกลักการ 3 ประการดังที่ได้กล่าวแล้วข้างต้นคือ การใช้เชื้อเพลิงที่สะอาด การควบคุมเครื่องจักรอุปกรณ์และกรรมวิธีให้ผลิตสารมลพิษน้อยลงและการลดมลพิษด้วยกระบวนการต่างๆ ก่อนออกสู่บรรยากาศ การอุตสาหกรรมอาจใช้เชื้อเพลิงแตกต่างกันนับตั้งแต่ลิกไนต์ ถ่านหิน น้ำมันเตาหรือก๊าซธรรมชาติ เป็นต้น ดังนั้นผลของการเผาไหม้จึงขึ้นอยู่กับเชื้อเพลิงเป็นเบื้องต้น เชื้อเพลิงซึ่งสกปรกหรือมีการปนเปื้อนของซัลเฟอร์มาก ย่อมก่อให้เกิดมลพิษมากกว่าเชื้อเพลิงซึ่งจัดว่าสะอาด เชื้อเพลิงประเภทหลังนี้ ได้แก่ ก๊าซธรรมชาติ เป็นต้น การดัดแปลงกระบวนการผลิตนั้นอาจช่วยลดมลพิษได้ เช่น โรงผลิตปูนซีเมนต์ในบริเวณจังหวัดสระบุรีเปลี่ยนวิธีการเป็นแบบแห้งแทนแบบเปียกดังที่เคยใช้ในโรงผลิตที่บริเวณบางซื่อ ทำให้ลดฝุ่นละอองลงไปได้ หม้อน้ำในโรงงานมีการปรับเปลี่ยนลักษณะวิธีการป้อนเชื้อเพลิง เช่น ป้อนลิกไนต์เหนือเตาหรือใต้เตา ตลอดจนการปรับปริมาณอากาศให้พอเหมาะ เหล่านี้เป็นวิธีการสำคัญในการควบคุมมลพิษทางอากาศทั้งสิ้น

การควบคุมมลพิษที่เป็นฝุ่นละอองทำได้อย่างไร

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

อนุภาคมลสารหรือฝุ่นละอองนี้อาจเก็บกักไว้ได้ด้วยกรรมวิธีหลายแบบนับตั้งแต่การเก็บฝุ่นขนาดใหญ่ไว้ในที่จำกัดไม่ให้ฟุ้งกระจาย จนอากาศนิ่งและฝุ่นหนักตกลงสู่พื้น จัดเป็นวิธีพื้นฐานและเรียกว่า ห้องตกตะกอน อนุภาคมลสารที่มีขนาดย่อมกว่าอาจแยกออกจากอากาศด้วยวิธีการบังคับให้หมุนวนในที่จำกัด แรงเหวี่ยงหนีศูนย์กลางทำให้ฝุ่นปะทะผนังแล้วตกลงสู่ที่รองรับ อุปกรณ์นี้เรียกว่า ไซโคลน หากฝุ่นแหลมคมหรือใหญ่มาก แรงปะทะของฝุ่นอาจทำให้ผนังสึกหรอ บางครั้งจึงใช้ห้องตกตะกอนเพื่อลดอนุภาคมลสารประเภทนี้เสียก่อนไซโคลนมีทั้งแบบแห้งและเปียก ถ้าเป็นแบบแห้งความชื้นที่ปะปนอยู่ทำให้ฝุ่นจับเขรอะกับผนังและเกิดการผุกร่อน เหล่านี้ทำให้อุปกรณ์ทำงานได้ไม่ดีเท่าที่ควร น้ำหรือของเหลวต่างๆ ใช้จับฝุ่นได้เพราะมลสารเกาะตัวกันได้ง่าย เมื่อเปียกชื้น และอาจทำลายแรงผลักกันระหว่างฝุ่นขนาดเล็กเมื่อมีประจุไฟฟ้าสถิต ละอองจึงเก็บกักรวบรวมได้ดีกว่าวิธีอื่นๆ โดยเฉพาะเมื่อใช้กับฝุ่นขนาดเล็กแต่ต้องแยกส่วนที่เป็นของแข็งออกก่อนที่จะทิ้ง

การควบคุมสารมลพิษที่เป็นก๊าซทำได้อย่างไร

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

การควบคุมมลพิษที่เป็นก๊าซอาจใช้การดูดซึม การดูดซับ หรืออาศัยปฎิกิริยาทางเคมีที่เหมาะสมการดูดซึมมีลักษณะคล้ายคลึงกับเครื่องจับฝุ่นแบบเปียก เพราะอาศัยการฟุ้งกระจายของก๊าซและของเหลว เพื่อให้ผสมผสานกันเป็นอย่างดี การดูดซับนั้นมีหลักการเดียวกันกับการวางถ่านไม้ไว้เพื่อดูดกลิ่น ตัวดูดซับเป็นของแข็งพรุนเพื่อให้ผิดสัมผัสกับก๊าซได้มาก แรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลของตัวดูดซับจะเหลือใช้ตรงบริเวณผิวจึงใช้แรงนี้ดูดก๊าซเอาไว้ แล้วเอาไปล้างด้วยวิธีการง่ายๆ เพื่อนำเอาตัวดูดซับกลับมาใช้ใหม่ คาร์บอนกัมมันต์เป็นตัวอย่างหนึ่งที่นิยมใช้สำหรับแยกสารทำละลาย เช่น ทินเนอร์ ไซลีน ฯลฯ ในห้องปฎิบัติการมีอุปกรณ์สำหรับดูดความชื้น สารเคมีซึ่งบรรจุไว้ในนั้นคือซิลิกาเจลเช่นเดียวกันกับในสินค้าบางชนิด เช่น สาหร่ายแบบแผ่นมีการบรรจุตัวดูดซับไว้ในกล่องหรือซองด้วย ทั้งนี้เพื่อรักษาสินค้าให้คงความกรอบไว้ได้นาน

การควบคุมและป้องกันภาวะมลพิษขึ้นอยู่กับอะไรบ้าง

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

การควบคุมและป้องกันภาวะมลพิษจึงขึ้นอยู่กัน 1. รถยนต์ต้องอยู่ในสภาพที่ดี มีการปรับแต่งเครื่องยนต์เป็นประจำ 2. น้ำมันเชื้อเพลิงสะอาด มีสารเจือปนน้อย การลดตะกั่วในน้ำมันเบนซินย่อมช่วยลดสารมลพิษตะกั่วในอากาศ 3. กำหนดมาตรฐานของเครื่องยนต์เพื่อให้สามารถลดสารมลพิษต่างๆ ได้ตามต้องการ 4. ส่งเสริมการใช้รถโดยสารประจำทางรถไฟ หรือยานยนต์อื่นใดในการขนส่งและการสัญจรไปมา เพราะการใช้รถยนต์ส่วนตัวเป็นจำนวนมากย่อมก่อให้เกิดภาวะมลพิษทางอากาศโดยไม่จำเป็น 5. การจัดวางผังเมืองให้เป็นระเบียบ แบ่งแยกย่านที่พักอาศัย ออกจากบริเวณโรงงานอุตสาหกรรมเพื่อป้องกันมิให้เกิดปัญหา 6. ลดมลพิษจากโรงงานอุตสาหกรรมด้วยการควบคุมทุกขั้นตอน นับตั้งแต่การใช้เชื้อเพลิงและวัตถุดิบที่ดี มีกรรมวิธีถูกต้อง ตลอดจนมีระบบควบคุมมลพิษในกรณีจำเป็น 7. มีความรู้ความเข้าใจเรื่องมลพิษทางอากาศอย่างถูกต้อง และเผยแพร่ ตลอดจนชักจูงให้บุคคลอื่นร่วมมีบทบาทในการป้องกันด้วย