ภูมิ ๓ ภูมิ ตามความเชื่อของนักปราชญ์ราชบัณฑิตนั้นมีอะไรบ้าง

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

ในระดับคนที่มีความรู้เป็นนักปราชญ์ราชบัณฑิตนั้น ความรู้ความเข้าใจในเรื่องจักรวาลและศาสนาจะแตกต่างไปจากบุคคลทั่ว ไปคือทีความลุ่มลึกในทางที่เป็นปรัชญามากกว่าการให้ความสำคัญทางด้านพิธีกรรม เรื่องของโลกนี้และโลกหน้านั้นหา ได้ประกอบด้วย สวรรค์โลก และนรกไม่ หากเป็นเรื่องของภูมิสามภูมิ คือ กามภูมิ รูปภูมิ และอรูปภูมิ เรื่องของนรกโลก และสวรรค์ของคนทั่วไปรวมทั้งของศาสนาอื่น ๆ ด้วยนั้น เป็ นเรื่องที่เกี่ยวข้องอยู่ในกามภูมิเท่านั้น เพราะยังเป็นเรื่องของความรู้สึกทางโลกีย์อยู่ ดังเห็นได้จากภาพของสวรรค์ชั้นดาว ดึงส์อันเป็นที่อยู่ของพระอินทร์ก็แวดล้อมไปด้วยเทวดาหญิง-ชายเป็นคู่กันอยู่ แม้แต่เรื่องของพระอิศวร พระนารายณ์ พระพรหม ก็ยังมีพระอุมา พระลักษมี และพระสุรัสวดีเป็นชายารูปภูมิอยู่เหนือกามภูมิขึ้นไปเป็นที่อยู่ของบรรดาพรหม คือผู้ที่หมดความรู้สึกในเรื่องโลกีย์แต ่ยังต้องการมีตัวตนอยู่ เพราะฉะนั้นพระพรหมในทางพุทธศาสนาจึงมีหลายองค์และในภาพเขียนที่ปรากฏในหนังสือไตรภูมิจึงมักเป็นภาพของเทวดาสี่หน้าที่สถิตอยู่ในวิมานแต่เพียงผู้เดียวอรูปภูมิเป็นที่อยู่ของบรรดาพรหมที่หมดความต้องการ ในเรื่องการมีตัวตน แต่ยังมีความรู้สึกอยู ่ มักปรากฏในภพภูมิเพียงวิมานที่ว่างเปล่าในภูมิที่เรียกว่าอรูปภูมิเท่านั้น ถ้าหากดับความรู้สึกความต้องการทั้งหมดได้ บุคคลนั้นก็พ้นอรูปภูมิเข้าสู่โลกกุตระถือนิพพานอันเป็นความมุ่งหมายสุดยอดของพระศาสนา

สถานที่ชุมชนเพื่อร่วมทำกิจกรรมทางสังคมของคนในชนบทคืออะไร

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

ความเข้าใจในเรื่องระบบความเชื่อและจักรวาลที่ไม่ทัดเทียมกันของบุคคลต่าง ๆ ในสังคมไทยนี้ มีผลเกี่ยวข้องไปถึงพฤติกรรมในการดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันของคนไทยเป็นอย่างมาก ทำให้เกิดความหลากหลายในแง่มุมของการมองโลกที่แตกต่างกันออกไปตามฐานะทางสังคม ในสังคมห มู่บ้านตามท้องถิ่นชนบทที่ชาวบ้านมีการศึกษาน้อย มักทำอะไรตามกันเป็นแบบประเพณีความเชื่อในทางศาสนาและไสยศาสตร์ที่ แสดงออกด้วยการประกอบประเพณีพิธีกรรมเป็นสิ่งที่มีอิทธิพลมาก พิธีกรรมที่เรียกว่าการทำบุญนั้นมีความหมายต่อการอยู ่รวมกันในสังคมของชาวบ้านเป็นอย่างมา กเพราะงานประเพณีทุกอย่างทั้งในระดับชุมชนและครอบครัวจะมีเรื่องของการทำบุญผสมอยู่ด้วยเสมอ วัดประจำหมู่บ้านก็ดีและวัดประจำท้องถิ่นก็ดี จึงกลายเป็นสถานที่ชุมนุมในกิจกรรมทางสังคม ผู้คนทุกเพศทุกวัยที่อยู่ทั้งใกล้และไกลได้ มาพบปะกัน สังสรรค์กันและร่วมมือกันในการท ำบุญร่วมกัน นับเป็นการสร้างความสัมพันธ์ที่จะนำไปสู่การร่วมมือกันทางด้านเศรษฐกิจ สังคมและในด้านอื่น ๆ ต่อไป

ความมุ่งหมายของการทำบุญของคนในชนบทและในเมืองมีข้อแตกต่างอย่างไร

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

นอกจากนั้นงานประเพณีบางอย่าง เช่น งานเทศน์มหาชาติ ที่เน้นในเรื่องการให้ทานของพระเวสสันดร และการเทศน์มาลัยหมื่นมาลัยแสน ที่บรรยายถึงการไปโปรดสัตว์ในนรกของพระมาลัย ที่สะเทิ้นให้เห็นถึงความทุกข์ทรมานในนรกนั้น ก็ล้วนเป็นการอบรมในเรื่องของ คุณธรรมและ ศีลธรรมในการอยู่ร่วมกันอย่างเป็นกันเองของคนในสังคมชนบทเป็นอย่างดี การทำบุญของคนในชนบทที่ปฏิบัติจนเป็นประเพณีนั้น มุ่งหวังความสุขในโลกหน้าเพื่อจะเกิดใหม่มีฐานะดีกว่าแต่เดิมบ้าง ให้อยู่ในสมัยพระศรีอาริย์บ้างนั้น ล้วนเป็นความต้องการทางจิตใจที่นอกเหนือไปจ ากความต้องการทางจิตใจที่นอกเหนือไปจากความต้องการทางวัตถุทั้งสิ้น แตกต่างไปจากคนในเมืองหรือคนที่มีฐานะมั่ง คั่งที่มีการศึกษาดีกว่า บุคคลเหล่านี้มักให้ความสนใจในเรื่องของโลกหน้าภาพหน้าน้อย หากสนใจที่จะรักษาสถานภาพ< WBR>ความเป็นอยู่ในโลกนี้ให้ถาวรการเข้าวัดและก ารทำบุญจึงมีความมุ่งหมายต่างไปจากบรรดาชาวบ้าน คนในเมืองหรือคนรวยมักทำบุญเพื่อหวังว่าจะรวยเพิ่มขึ้น หรือไม่ก็เพื่อจะได้แคล้วคลาดหลุดพ้นจากเคราะห์ร้ายโชคร้ายต่าง ๆ ยิ่งกว่านั้นการทำบุญแต่ละครั้งยังมุ่งหวังในเรื่องการแสดงความโอ่อ่าความสำคัญในเรื่องฐานะที่จะม ีผลไปถึงการสร้างความสัมพันธ์ทางสังคมและเศรษฐกิจกับผู้อื่นอีกด้วย สิ่งที่แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนจนถึงความต้องการเพียง ความสุขในโลกนี้ ที่นอกเหนือไปจากการทำบุญก็คือความเชื่อในเรื่องโชคลางที่ต้องปรึกษาพวกหมอดู หมอผี มีการทำนา ยโชคชะตา ผูกดวงสะเดาะเคราะห์ท ี่นำไปสู่การประกอบพิธีกรรมทางไสยศาสตร์ต่าง ๆ นานา ล้วนแต่เป็นการเน้นในเรื่องวัตถุนิยมและการเป็นปัจเจกบุคคลที่อาจกระทบกระเทือนต่อศีลธรรมและจริยธรรมทางสังคมได้

สิ่งที่เกิดควบคู่กันไปกับการเกษตรอุตสาหกรรมคืออะไร

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

สิ่งที่ควบคู่กันไปกับการเกษตรอุตสาหกรรมคือการขยายตัวทางอุตสาหกรรม เกิดโรงงานอุตสาหกรรมที่นำทรัพยากรต่างๆ ของประเทศมาผลิต สินค้าประเภทต่างๆ อย่างมากมาย ทำให้เกิดย่านอุตสาหกรรมและย่านพาณิชยกรรมขึ้นตามเมืองต่างๆ ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาคมากมายเ หล่าน ี้ล้วนมีผลทำให้เกิดการเคลื่อนย้ายถิ่นฐานของผู้คนในท้องถิ่นต่างๆ อยู่ตลอดเวลา มีทั้งการย้ายจากถิ่นหนึ่งไปอีกถิ ่นหนึ่ง เช่น ในภาคอีสานไปอยู่ทางภาคกลางและภาคใต้ เป็นต้น กับการย้ายจากท้องถิ่นในชนบทเข้ามาทำงานในโรงงานอุตสาหกรรม หรือทำงานเป็นกรรมกรในเมืองซึ่ง การเคลื่อนย้ายถิ่นฐานดังกล่าวนี้มีผลกระทบทางสังคมและวัฒนธรรมของผู้คนที่อยู่ในชนบทและในเมืองเป็นอย่างมาก ในสังคมชนบทนั้นแต่เดิมอยู่กันอย่างเรียบง่ายในกรอบของประเพณีที่มีจารีตและขนบธรรมเนียมท้องถิ่นคอบคุมให้ผู้คนอยู่ กันอย่างสงบสุข ปัจจุบันเมื่อคนรุ่นหนุ่ม สาวย้ายออกไปทำงานที่อื่นโดยเฉพาะผู้ที่เป็นหัวหน้าครอบครัวขาดหายไปเป็นเวลาหลายๆ เดือน ทำให้สภาพครอบครัวขาดความสมบูรณ์ เด็กไม่มีความอบอุ่น ในขณะที่คนรุ่นใหม่ก็หมดความเชื่อถือในความรู้ความสามารถต่อการเป็นผู้นำของคนรุ่นก่อนเพราะตนได้เล่าเรียนความรู้ใหม่ ๆ จากในเมืองมีความสามารถในการใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ ได้ พร้อมกันนั้นก็รีบเอาความทันสมัยหลายๆ อย่างมาจากภายนอก จึงทำให้หมดความเลื่อมใสและเชื่อถือในสิ่งที่เป็นจารีตและประเพณีของท้องถิ่นที่เคยมีบทบาทในการสร้างและควบคุมท้องถิ่นที่เคยมีบทบาทในการสร้างและควบคุม ความสัมพันธ์ทางสังคม ความขัดแย้งจึงเกิดขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะในบางแห่งที่มีกลุ่มชนกลุ่มใหม่เข้าไปขยายที่ทำกินและตั้ง ถิ่นฐานจนทำให้เกิดลักษณะบ้านแบบใหม่ ๆ เช่น บ้านจัดสรร ขึ้นนั้น เกือบจะทำให้ความเป็นสังคมท้องถิ่นแต่เดิมล่มสลายลงไปก็ว่าได้ ทั้งนี้เพราะคนใ นท้องถิ่นปรับตัวไม่ทัน ความเรียบง่ายและการอยู่ร่วมกันที่ไม่มีความแตกต่างในเรื่องของชนชั้นก็หมดไป สังคมใหม่ที่ เกิดขึ้นในทุกวันนี้เป็นสังคมที่ซับซ้อนแบบมีชนชั้นและความรู้สึกในเรื่องการเป็นปัจเจกบุคคลก็มีปรากฏทั่วไปในชนบท

ปัญหาทางสังคมที่เกิดขี้นจากการที่ประเทศเข้าสู่เมืองอุตสาหกรรมคืออะไร

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

การเน้นในเรื่องอุตสาหกรรมทำให้เมืองมีประชากรเพิ่มขึ้นอยู่รวดเร็วอันเนื่องมาจากการเคลื่อนย้ายของประชากรจากภายนอ กเข้ามา โดยเฉพาะการเคลื่อนย้ายของพวกชาวนาในชนบทที่เข้ามาเป็นกรรมกรตามโรงงานอุตสาหกรรม กรรมกรทำงานก่อสร้าง ตลอดจนคน< WBR>งานลูกจ้างบริการต่าง ๆ นั้ นทำให้เกิดปัญหาทางสังคมอย่างมากมาย อย่างเช่นปัญหาชุมชนแออัด แหล่งเสื่อมโทรม ปัญหาเรื่องการลักขโมย ปล้นจี้ ซึ่งรวมไปถึงปัญหา ทางโสเภณีและการว่างงานด้วย สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้นำมาสู่ปัญหาของความไม่มั่นคงภายในที่เป็นส่วนรวม ถ้ามองให้กว้างกว่า< WBR>เมืองออกไปถึงบริ เวณชานเมืองรอบนอกที่แต่เดิมเป็นชนบท ก็จะพบว่าหลาย ๆ แห่งทีเดียวที่เปลี่ยนแปลงจากสังคมชาวนามาเป็นสังคมกรรมกร เพราะ ผู้ที่เป็นชาวนาแต่ก่อนเคยมีที่ดินทำการเพาะปลูกด้วยตนเองนั้น มีเป็นจำนวนมากที่ขายที่ดินให้กับนายทุน เพื่อสร้างโรงงานอุตสาหกรรม หรือไม่ก็ เพื่อทำการเพาะปลูกพืชไร่ในลักษณ์ที่เป็นเกษตรอุตสาหกรรม จึงต้องเปลี่ยนสภาพและฐานะตนเองเป็นกรรมกรรับจ้างทำงานให้กับกิ จการทางอุตสาหกรรมเหล่านั้น นับเป็นการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตจากรูปแบบหนึ่งมาสู่อีกรูปแบบหนึ่งที่แตกต่างไปจากเดิม ซึ่งการปรับตัวเองเข้าสู่วิถี ความเป็นอยู่แบบใหม่นี้ไม่ใช่ของง่าย ผู้ที่ประสบความล้มเหลวอาจกลายเป็นคนยากจนที่มีความเสื่อมทางด้านจิตใจและศีลธรรมที่จะนำไปสู่ปัญหาทางสังคมนานัปการได้