ช่างอาศัยอยู่ที่ใด
หมู่บ้านช่างมีทั้งในชนบทและในเมืองหลวง โดยเฉพาะในกรุงเทพมหานครสมัยโบราณนั้น เป็นศูนย์กลางในการผลิตหัตถกรรมหลายสิ่งหลายอย่างและมักทำรวมๆ กันอยู่เป็นย่านๆ ดังที่ปรากฏชื่อย่านหรือหมู่บ้านที่ทำงานช่างหัตถกรรมอยู่จนทุกวันนี้หลายแห่ง เช่น
บ้านหม้อ
บ้านบาตร
บ้านตีทอง
บ้านพานถม
บ้านลานทอง
บ้างช่างหล่อ
บ้านขันบุและบ้านพาน
บ้านครัว
นอกจากย่าน "ย่าน" หรือหมู่บ้านที่ทำงานช่างประเภทต่างๆ ในกรุงเทพมหานครในสมัยโบราณซึ่งบางแห่งยังทำงานช่างสืบต่อมาจนทุกวันนี้แล้ว ในจังหวัดต่างๆ ก็ยังมีหมู่บ้านหัตถกรรมหรือหมู่บ้านช่างที่มีการทำงานช่างหัตถกรรมกระจายอยู่ตามภาคต่างๆ มากมายหลาย
บ้านขว้า
บ้านนาหมื่นศรี
เกาะยอ
แม่แจ่มและจอมทอง
หมู่บ้านเครื่องจักสาน
หมู่บ้านเครื่องโลหะ
หมู่บ้านเครื่องไม้แกะสลัก

บ้านหม้อ

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]
บ้านหม้อ อยู่ในเขตพระนคร แขวงพระบรมมหาราชวัง แต่เดิมคงเป็นหมู่บ้านผลิตหรือขายเครื่องปั้นดินเผา ประเภทหม้อข้าวหม้อแกงดินเผา โอ่ง อ่าง กระถาง และภาชนะดินเผาต่าง ๆ ทุกงวันนี้ไม่มีจำหน่ายเครื่องปั้นดินเผาแล้วแต่ชื่อบ้านหม้อยังคงเรียกขานกันอยู่

บ้านบาตร


[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

บ้านบาตร อยู่ในเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย แขวงสำราญราษฎร์ ใกล้กับวัดสระเกศ เป็นย่านที่ทำบาตรพระมาแต่โบราณ ทุกวันนี้ก็ยังมีทำอยู่บ้าน เป็นหมู่บ้านการช่างที่เก่าแก่โบราณมากแห่งหนึ่ง

บ้านตีทอง


[ ขยายดูภาพใหญ่ ]

บ้านตีทอง อยู่แถวถนนตีทอง เขตพระนครแขวงเสาชิงช้า เป็นย่านที่ตีทองคำให้เป็นทองคำเปลวเพื่อใช้ปิดพระพุทธรูป ปิดหน้าบันโบสถ์วิหาร ใช้ทำลายรดน้ำ ลายทอง และงานช่างศิลป์อื่นๆ ปัจจุบันยังมีการตีทองอยู่บ้างในบริเวณหน้าวัดและหลังวัดบวรนิเวศวิหาร

บ้านพานถม
บ้านพานถม อยู่ในเขตพระนคร แขวงบ้านพานถม ในสมัยโบราณเป็นแหล่งทำเครื่องโลหะเครื่องถมที่สำคัญแห่งหนึ่ง

บ้านลานทอง
บ้านลานทอง อยู่ในเขตพระนคร แขวงบางขุนพรหม เป็นย่านที่เคยทำใบลานสำหรับใช้จารหรือเขียนคัมภีร์ที่พระใช้เทศน์ ทุกวันนี้ยังมีทำอยู่บ้าง

บ้างช่างหล่อ
บ้างช่างหล่อ ปัจจุบันเป็นแขวงบ้านช่างหล่อ เขตบางกอกน้อย เป็นแหล่งปั้นและหล่อพระพุทธรูปมาแต่โบราณ ทุกวันยังมีการปั้นและหล่อพระพุทธรูปและรูปประติมากรรมต่าง ๆ ด้วยทองเหลืองและสำริดกันอยู่หลายบ้าน

บ้านขันบุและบ้านพาน
บ้านขันบุและบ้านพาน เดิมอยู่ปากคลองบางกอกน้อย เป็นแหล่งทำขัน และพานโลหะ เช่น ขันทองเหลือง ด้วยวิธีการบุ จึงเรียกว่าบ้านบุ หรือบ้านขันบุ ปัจจุบันไม่มีทำแล้ว

บ้านครัว

[ ขยายดูภาพใหญ่ ]
บ้านครัว เป็นหมู่บ้านแขกจามที่อพยพเข้ามาในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์และตั้งถิ่นฐานอยู่ริมคลองมหานาคและคลองแสนแสบ ปัจจุบันอยู่กันเป็นชุมชนใหญ่ประมาณ 600 ครอบครัวแต่เดิมชาวบ้านครัวมีความสามารถในการทอผ้าไหมได้งดงามเป็นที่รู้จักกันดี เช่น ผ้าขาวม้า ผ้าโสร่ง ปัจจุบันการทอผ้าไหมที่บ้านครัวยังมีทออยู่บ้างแต่ไม่มากเหมือนสมัยก่อน

หมู่บ้านทอผ้าพื้นเมืองมีอะไรบ้าง


บ้านขว้า หมู่บ้านในตำบลนาเสียว อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ เป็นหมู่บ้านทอผ้าพื้นเมืองที่มีชื่อเสียงแห่งหนึ่งของภาคอีสาน
บ้านนาหมื่นศรี หมู่บ้านในตำบลนาหมื่นศรี อำเภอเมือง จังหวัดตรังเป็นแหล่งทอผ้าพื้นเมืองของภาคใต้ที่สำคัญแห่งหนึ่ง
เกาะยอ เกาะที่มีฐานะเป็นตำบลหนึ่งในอำเภอเมือง จังหวัดสงขลาเป็นแหล่งผลิตผ้าพื้นบ้านพื้นเมืองที่สำคัญมาแต่โบราณ โดยเฉพาะผ้าเกาะยอมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันทั่วไป
แม่แจ่มและจอมทอง ในจังหวัดเชียงใหม่เป็นแหล่งที่มีการทอผ้าพื้นบ้านพื้นเมืองที่มีชื่อเสียงแห่งหนึ่งของภาคเหนือ โดยเฉพาะผ้าซิ่นตีนจกของแม่แจ่มนั้นมีลวดลายและสีสวยงามมาก นอกจากนี้ในหลายหมู่บ้านในจังหวัดลำพูนก็มีชื่อในการทอผ้ายกไหมและผ้าทอพื้นเมือง
นอกเหนือไปจากหมู่บ้านทอผ้าพื้นเมืองในภาคต่างๆ ดังกล่าวแล้ว ยังมีหมู่บ้านช่างที่ทำงานหัตถกรรมประเภทอื่น ๆ อีกมาก เช่น หมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผาที่บ้านเหมืองกุง อำเภอหางดง เชียงใหม่ บ้านทุ่งหลวง ตำบลทุ่งหลวง อำเภอคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย บ้านด่านเกวียน ตำบลท่าอ่าง อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา บ้านสทิงหม้อ ตำบลสทิงหม้อ อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา เป็นต้น

หมู่บ้านเครื่องจักสาน


หมู่บ้านเครื่องจักสาน มีทำกันหลายหมู่บ้านในทุกภูมิภาคของประเทศ เช่น บ้านบางเจ้าฉ่า อำเภอโพธิ์ทอง จังหวัดอ่างทอง หมู่บ้านทำเครื่องจักสานในบริเวณอำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี หมู่บ้านทำเครื่องจักสานยานลิเพาบ้านหมน ตำบลท่าเรือ อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นต้น

หมู่บ้านเครื่องโลหะ


หมู่บ้านเครื่องโลหะ ซึ่งมีการทำโลหะเป็นเครื่องใช้ด้วยทองเหลืองและเหล็ก เช่น การทำเต้าปูนและเครื่องใช้ทองเหลือง บ้านปะอาว ตำบลหนองขอน อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี การตีเหล็กเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ประเภทมีด จอบ เสียม ขวาน ที่รู้จักกันในชื่อ หมู่บ้านอรัญญิก ที่บ้านต้นโพธิ์ ตำบลท่าช้าง ตำบลสามไถ อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา การทำเครื่องถม ในบริเวณอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นต้น

หมู่บ้านเครื่องไม้แกะสลัก
หมู่บ้านเครื่องไม้แกะสลัก เช่น หลายหมู่บ้านในจังหวัดเชียงใหม่หลายหมู่บ้านในเขตอำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน บ้านเมืองเก่า ตำบลเมืองเก่าอำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย เป็นต้น



[ จอหลัก | ดูรูป | เล่าให้ฟัง | วีดิโอ | ลับสมอง | ค้นข้อมูล | บทความ |ย้อนหลัง ]
Copyright © 1997 Kanchanapisek Network Webmaster. All rights reserved.
Reproduction of the information contain in this web site without permission is prohibited.