[ ขยายดูภาพใหญ่ ]
|
- กาพย์ยานี ๑๑ กาพย์บทหนึ่งมี 2 บาท บาทที่ ๑ เรียกว่า บาทเอก บาทที่ ๒ เรียกว่า บาทโท แต่ละบาทมี ๒ วรรค คือ วรรคแรก และวรรคหลัง พยางค์ ในแต่ละบาทมี ๑๑ พยางค์ หรือ ๑๑ คำ วรรคหน้ามี ๕ พยางค์ วรรคหลังมี ๖ พยางค์ จึงเขียนเลข ๑๑ ไว้หลังกาพย์ยานี
- สัมผัส มีข้อสังเกตเกี่ยวกับสัมผัสของกาพย์ยานีดังนี้
- ก.สัมผัสนอก (บังคับ) โปรดสังเกตเส้นโยงสัมผัสในแผนกาพย์ยานี
- 1)ในบทที่ 1 คำสุดท้ายของวรรคแรกตามปกติสัมผัสกับคำที่ 3 ของวรรคหลัง แต่อาจอนุโลมให้สัมผัสกับคำที่ 1 ของวรรคหลังก็
ได้ (โผน- โจน)
- 2)คำสุดท้ายของวรรคหลังในบาทเอกสัมผัสกับคำสุดท้ายของวรรคแรกในบาทโท (ฟอง-พอง)
- 3)คำสุดท้ายของวรรคหลังในบาทโทของบทที่ 1 สัมผัสกับคำสุดท้ายของวรรคหลังในบาทเอกของบทที่ 2 (กัน-ขัน)
- ข.สัมผัสใน (ไม่บังคับ)
- 4)สัมผัสในชนิดสัมผัสสระ ในบทที่ 1 และ บทที่ 2 ได้แก่คำที่เขียนเส้นโยงไว้ในแต่ละบทคือ สิงห์-วิ่ง, เคลื่น-ฝืน, ยิ่ง-สิ่งห์, ท่อง-ล่อง และ คา-หน้า
, เขม้น-เห็น, มังกร-ถอน, หน้า-วา เป็นสัมผัสที่ช่วยให้ไพเราะ
- 5)สัมผัสในชนิดสัมผัสอักษร ได้แก่ แผ่น-โผน, ฝืน-ฝ่า-ฟอง, แถว-ท่อง, ขบ-ขัน, พาย-พัน
|
