[ขยายดูภาพใหญ่ ]

ไม้บาง ไม้อัด และไม้ประสาน

จากการที่ไม้ดีๆ ต้องสูญเสียไปกับคลองเลื่อย ในการแปรรูปไม้โดยวิธีเลื่อยตามธรรมดาจำนวนมาก จึงทำให้มีผู้คิด หาทางแก้ไข พบว่ามีวิธีหนึ่งที่ได้ผลดี คือ ปอก หรือฝานเป็นไม้บาง มีความหนาตั้งแต่ ๑-๔ มิลลิเมตร ไม้บางนี้ลำพังตัวของ มันเองไม่ม ีคุณสมบัติในด้านความแข็งแรง อาจฉีกหรือหักให้แยกจากกันได้ง่าย ต้องนำไปทากาวแล้วอัดติดกันหลาย ๆ ชั้น หรือติดกับวัต ถุอย่างอื่น จึงจะใช้งานได้ดี ไม้บาง ที่ได้จากการปอกเป็นแผ่นต่อเนื่องเนื่อง เราอาจตัดให้มีแผ่นกว้างแคบเพียงใดได้ตามต้องการ ส่วนที่ได้ จากการฝาน มีลักษณะเป็นชิ้น ๆ มีความกว้างเท่ากับความกว้างของไม้ตับที่นำมาฝานนั้น ปกตินิยมว่าไม้ฝานมีความสวยงาม กว่าไม้ปอก เ นื่องจาก เมื่อนำไปใช้แล้วมีส่วนคล้ายกระดาน และอาจจัดลวดลายไม้ให้สวยงามได้ตามความพอใจ ไม้ดีมีค่าจึงมักทำเป ็นไม้บาง ด้วยวิธีผ่านและใช้เป็นหน้าไม้อัด ส่วนไม้เนื้ออ่อนที่ขาดความสวยงามมักปอกและใช้เป็นไส้ไม้อัด ไม้อัด เป็นไม้ที่ได้จากการนำไม้บาง ๓ หรือ ๕ หรือ ๗ แผ่นมาทากาว แล้วอัดให้แผ่นที่อยู่ติดกันมีแนวเสี้ยนตั้ง ฉากกัน อาจผลิตให้มีความหนาบางแตกต่างกันได้หลายขนาด โดยเลือกใช้ไม้บางที่มีความหนาต่าง ๆ กัน หรือเพิ่มจำนวนชั้นไม้บ างตามความเหมาะสมไม้บางที่ผลิตออกสู่ตลาดถือตามขนาดมาตรฐาน คือ กว้าง ๔ ฟุต ยาว ๘ ฟุต แต่ในโอกาสต่อไปอาจต้องเปลี่ยนเป็น กว้าง ๑๒๐ เซนติเมตร ยาว ๒๔๐ เซนติเมตร ตามมาตรฐานของไทย ซึ่งมีการกำหนดให้ ๓๐ เซนติเมตร เป็นหน่วยมาตรฐาน ไม้อัดอาจแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท ตามประเภทของกาวที่ใช้ ไม้อัดภายใน ไม้อัดภายนอก ไม้ประสาน ไม้ประสาน ต่างกับไม้อัดตรงที่การเรียงไม้ซึ่งต้องให้แนวเสี้ยนของไม้ทุกชั้นทอดไปตามแนวเดียวกัน และ จะให้มีจำนวนชั้นเท่าไรก็สามารถทำได้จนกว่าจะได้ความหนาที่ต้องการ นอกจากทำจากไม้บางสำหรับใช้เป็นเครื่องมือเล็ก ๆ น้อย ๆ แล้ว ยังอาจทำจากไม้แปรรูปใช้ในงานก่อสร้างโดยทั่ว ๆ ไปได้ด้วย ความแข็งแรงของไม้ประสานจะมีเพียงใด ย่อมขึ้นอยู่กับชนิดไม้และชนิดกาวที่ใช้

[ขยายดูภาพใหญ่ ]

ไม้ประกอบ

หมายถึง ผลิตภัณฑ์จากไม้ที่ย่อยเป็นชิ้น ไสเป็นฝอย หรือแยกเป็นเส้นใย แล้วนำมาอัดรวมกันเข้าเป็นชิ้น เป็นแผ่น ทั้งนี้ โดยจะมีวัตถุเชื่อมประสานด้วยหรือไม่ก็ได้ จัดเป็นอุตสาหกรรมที่ใช้ไม้ขนาดเล็ก ตลอดจนเศษไม้ปลายไม้ให้เป็นประโยชน์อย่า งสำคัญ ไม้ประกอบอาจแบ่งออกได้เป็น ๓ พวก คือ แผ่นชิ้นไม้อัด ทำขึ้นโดยการสับหรือไสไม้ให้เป็นชิ้นเล็ก ๆ คัดให้ได้ขนาดสม่ำเสมอเป็นพวก ๆ ผสมกาวแล้วอัดเข้าเป ็นแผ่น เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพดี แผ่นใบไม้อัด แตกต่างจากแผ่นชิ้นไม้อัดตรงที่มีเนื้อละเอียดกว่า จะอัดผิวให้เรียบ หรือมีลวดลายอย่างไร อาจทำ ได้แนบเนียนและกว้างขวาง นอกจากนั้น จะอัดให้มีความแน่นมากน้อยเพียงไรก็สามารถทำได้ แผ่นใยไม้อัดที่มีความแน่น น้อย มีคุณส มบัติช่วยเป็นฉนวนความร้อนและเก็บเสียง แผ่นฝอยไม้อัด หมายถึงเฉพาะแผ่นที่ใช้ซีเมนต์เป็นวัตถุเชื่อมประสาน ตามปกติผลิตภัณฑ์ประเภทนี้ ต้องไสไม้ให้เป็นฝอยยา ว ๆ เพื่อแผ่นที่ได้จะได้มีความแข็งแรง แต่สำหรับการอัดให้เป็นแท่งหรือรูปอื่นชิ้นไม้ที่มีรูปร่างเป็นอย่างอื่นก็ ใช้ได้ ชนิดไม้ก็มีความสำคัญในการทำผลิตภัณฑ์ประเภทนี้ กล่าวคือ ไม้ชนอดที่มีแป้งและน้ำตาลมาก ทำให้ปูนไม่แข็งตัว ไม่ สามารถทำให้เป็นแผ่นได้ วิธีทำ คือ เมื่อนำฝอยไม้ที่แช่น้ำไว้ก่อนคลุกปูนผสมน้ำเข้ากันดีแล้ว ก็นำเข้าอัดในแบบป ล่อย ทิ้งไว้จนปูนแข็งตั ว ก็ถอดแบบออกใช้งานได้ เช่นเดียวกับงานปูนอื่น ๆ

[ขยายดูภาพใหญ่ ]

กระดาษ

กระดาษที่ใช้กันอยู่ในโลกปัจจุบันนี้ กระดาษที่ใช้กันอยู่ในโลกปัจจุบันนี้ ใช้ไม้เป็นวัตถุดิบมากกว่าร้อยละ ๙๐ นอกนั้น ทำจากวัตถุอื่น ๆ เช่น ชานอ้อย ไผ่ ฟางข้าว เปลือกไม้ หญ้า กระดาษที่ใช้แล้วและอื่น ๆ ในการทำกระดาษ ต้องสับไม้ให้เป็นชิ้นเล็ก ๆ เสียก่อน แล้วจึงย่อยให้ได้เส้นใยแยกออกมาเป็นเซลล์ เรียกว่า เยื่อ การทำ เยื่อกระดาษแยกเป็นวิธีใหญ่ ๆ ได้ ๒ วิธี คือ วิธีกล และวิธีเคมี วิธีแรกนั้นต้มหรือนึ่งชิ้นไม้จนอ่อนตัว แล้ วบดเอาเฉย ๆ เหมือนกรรมวิธีในการผลิตแผ่นใยไม้อัด เยื่อที่ได้จากวิธีนี้มีปริมาณสูง แต่มักแดงในภายหลัง เนื่องจากมี ลิกนินเหลืออยู่มาก เหมาะสำหรับทำหนังสือพิมพ์ กระดาษเช็ดมือ หรืองานอื่นที่ไม่ต้องการความคงทนถาวร รวมทั้งหนังสือราคาถูก

[ขยายดูภาพใหญ่ ]

ของป่าอย่างอื่น

นอกเหนือไปจากไม้ นอกเหนือไปจากไม้ ป่ายังให้ผลิตผลอย่างอื่นที่เรียกรวม ๆ กันว่าของป่า อีกมากมาย จะได้กล่าวถึงไ ว้ในที่นี้เฉพาะที่เห็นว่ามีความสำคัญ ฟืน-ถ่าน หมายถึง ไม้ที่ใช้เป็นเชื้อเพลิง ไม้แห้งทุกชนิดและทุกขนาด อาจใช้เป็นเชื้อเพลิงหรือฟืนได้ทั้งสิ้น สำหรับขี้เลื่อ ยที่มีขนาดเล็ก อาจอัดให้เป็นก้อนเสียก่อนเพื่อความสะดวกในการหยิบฉวย ฟืนมีข้อเสีย คือ เมื่อติดไฟแล้วมีควัน และให้ความร้อนต่ำ ไผ่ เป็นไม้ใบเลี้ยงเดี่ยวพวกเดียวกับหญ้า ที่มีความสำคัยในทางป่าไม้ เพราะเป็นหญ้าขนาดใหญ่ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ ในการก่อสร้างบ้านเรือน ใช้ในงานจักสาาน ทำเยื่อกระดาษได้อย่างไม้ หน่ออ่อนก็ใช้เป็นอาหารประเภทผักอย่างดีของมนุษย์ หวาย เป็นพืชพวกหมาก มะพร้าว ที่มีความสำคัญทางป่าไม้มากที่สุด มนุษย์ได้อาศัยต้นหรือเถาของมันมาใช้งานกันอย่าง แพร่หลาย เช่น เครื่องเรือน ตะกร้อและงานจักสาน โดยทั่ว ๆ ไป หวายขึ้นในป่าดิบที่มีความชุ่มชื้นสูง มีด้วยกันหลายช นิด ที่มีชื่อเสียงมากที่สุด ได้แก่ หวายตะค้าทอง ซึ่งมีทางจังหวัดภาคใต้ของไทย นอกจากได้ใช้ต้นแล้ว ผลและยอดอ่อนของ หวาย ใช้รับประทานเป็นอาหารได้ เช่นเดียวกับผลและยอดอ่อนของพืชพวกเดียวกันอีกหลายชนิด เถาวัลย์และปอ เป็นผลิตผลจากป่าที่นำมาใช้เป็นเครื่องผูกมัด หรืองานจักสาน แต่ก่อนมาเถาวัลย์และปอมีความสำคัญในการก่อสร้างบ้านเรือน ผูกร่างร้านและมัดสิ่งของ เถาวัลย์บางชนิดมีความแข็งแรงและทนทาน นำมาตีเกลียวเป็นเชือกผูกล่ ามสัตว์ ตากแดดฝนได้ทนถาวร เถาที่มีคุณภาพดี มักเป็นเถาที่เลื้อยหรือเกี่ยวพันอยู่ในที่ร่ม ไม่ม่ใบ เถาวัลย์ซึ่งอยู่ในที่แจ้ง ม ักไม่ทอดยาวและเปราะ เช่นเดียวกับส่วนของเถาที่ได้รับแสงสว่างมีใบและมีลำต้นเขียว ใบลาน ได้จากยอดอ่อนที่ยังไม่คลี่บานของต้นลานซึ่งมีลักษณะต้น ใบ ใกล้เคียงกับต้นตาล ผิดกับต้นตาลตรงที่ ว่า ดอกลานเป็นช่อใหญ่พุ่งสูงขี้นไป และเมื่อใดออกดอกออกผลแล้ว ลานต้นนั้นจะตาย ในปีหนึ่ง ๆ ลานจะแตกใบใหม่ประมาณ ๕- ๗ ใบ น้ำมันยาง มีเรื่องราวเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์และอารยธรรมของชาติไทยมาแต่โบราณ เมื่อใช้ผสมกับผงชันก็ใช้ยาเรือ หรือเครื่องจักสานที่ทำด้วยไม้ไผ่ ให้กลายเป็นภาชนะที่กักเก็บหรือตักน้ำได้เป็นอย่างดี ที่พระร่วงสามารถเนรมิตชะลอมตัก น้ำส่ งส่วยขอมได้ตามเรื่องเล่าต่อ ๆ กันมา ก็เชื่อว่า ได้น้ำมันยางเป็นอุปกรณ์สำคัญ อนึ่ง กากน้ำมันซึ่งเป็นตะกอนเหนียวนั้น นำมา คลุกกับไม้ผุ หรือเปลือกไม้ทำเป็นไต้ ใช้เป็นคบเพลิงเดินทางในเวลาค่ำคืน หรือใช้ก่อไฟในที่ยังต้องใช้ฟืนและถ่านอย ู่ ยางสน ได้จากไม้พวกสนเขา เก็บหาได้โดยการเจาะลำต้นเช่นเดียวกับไม้ยาง แต่มักใช้วิธีติดรางลิ้นรองยางใ ห้ไหลมาเก็บที่ภาชนะรองรับ ทำการเก็บทุก ๆ ระยะ ๗ วัน พร้อมกับเจาะไม้ให้สูงขึ้นไปทีละน้อย ๆ ตามปกติสนให้ยางมากที่ สุดในฤดูร้อน ยางเยลูตง ได้จากไม้เยลูตงหรือตีนเป็ดแดง โดยการสับหรือกรีดเปลือกทำนองเดียวกับยางพารา คุณสมบัติในการแข็งตัว ก็เหมือนยางพารา ปกติเมื่อได้แท่งยางแล้ว จะเก็บรักษาไว้โดยแช่ในน้ำ ส่งจำหน่ายต่อไปได้ ยางชนิดนี้มีความสำคัญใน การนำไปใช้ทำหมากฝรั่ง น้ำมันมักมื่อ ได้จากเมล็ดมักมื่อ หรืออาจเรียกในท้องที่ที่แตกต่างกันไปว่า ทะลอก หรือ มะพอก โดยนำมาสกัดดัวยการบีบ น้ำมันมักเมื่อได้ชื่อว่ามีคุณภาพสูงสำหรับการผสมสี และสีส่วนช่วยให้สีแห้งช้า ไม่แตกระแหงเมื่อทา น้ำผึ้งและขี้ผึ้ง น้ำผึ้งและขี้ผึ้ง เป็นผลิตผลของแมลงจำพวกผึ้ง ผึ้งเป็นแมลงที่อยู่กันเป็นนิคมใหญ่ อาศัยกินเกสร และน้ำหวานจากดอกไม้เป็นอาหารหลัก จึงต้องมีการสะสมอาหารไว้กินในยามขาดแคลน รังผึ้งทำด้วยเยื่อไม้ที่ย่อยเป็น โครงสร้าง แล้วบุด้วยสารที่ขับจากตัวผึ้งซึ่งเรียกว่า ขี้ผึ้ง ทำให้รังเป็นที่เก็บของเหลวและกันน้ำได้