ฟ้าทะลายโจร
ฟ้าทะลายโจร น้ำลายพังพอน ชวงชิมน้อย เจ็กกี้ยงฮี่
โจ่วซ่า ซี่กักฉาว ก็ว่า เป็นไม้ล้มลุกอายุหลาย-ปี ชื่อวิทยาศาสตร์
Andrographis Paniculat Nees อยู่ในวงศ์ Acanthaeeae
ฟ้าทะลายโจร เป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปี ต้นสูงประมาณ
40-80 เซนติเมตร ทุกส่วนมีรสขม ไม่มีน้ำยาง ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด
ลักษณะรากเป็นระบบ รากแก้ว ไม่มีการสะสมอาหาร ลักษณะลำต้นเป็นลำต้นตั้งตรงเหนือดิน แตกกิ่งก้าน
สาขามาก ผิวลำต้นเป็นสันตามยาว 4 สัน มีเนื้อไม้แข็งบริเวณโคน ลักษณะใบ เป็นใบเดี่ยว
แต่ละข้อมีใบ 2 ใบ ออกตรงกันข้ามกัน ขนาดใบยาว 9 เซนติเมตร กว้าง 2 เซนติเมตร รูปร่างคล้ายหอก
lanccolate ฐานใบแคบ ปลายใบแหลม
ขอบใบเรียบ เส้นใบขนานกันเป็นร่างแห pinnately netted vanation ผิว
ใบเรียบ ไม่มีหูใบ ลักษณะดอกเป็นช่อชนิดที่ดอกย่อยตรงโคนช่อดอกบานก่อนดอกที่
อยู่ถัดขึ้นไปข้างบนและเป็นช่อขนาดใหญ่ ออกที่ซอกใบและปลายกิ่ง กลีบเลี้ยงสีเขียว
ส่วนโคนเชื่อมติดกัน แต่ส่วนปลายแยกเป็นแฉก 5 แฉก กลีบดอกสีขาว ส่วนโคนเชื่อม
ติดกันเป็นหลอด ส่วนปลายแยกเป็นพูใหญ่ 2 พู ลักษณะคล้ายปาก bilabiate พูบนมี
ขนาดใหญ่กว่าพูล่าง และขอบของพูบนแยกเป็นแฉกเล็ก ๆ 3 แฉก ด้านในของพูนี้เห็นเป็นจุดเล็ก ๆ
สีม่วงแดง ส่วนขอบของพูล่างแยกเป็นแฉกเล็ก ๆ 2 แฉก ตัวผู้มี 2 อัน เชื่อมติดกับหลอดของกลีบดอก
อับเรณูสีม่วงดำเชื่อมติดกัน ส่วนก้านชู-อับเรณูมีสีขาวอยู่แยกกันและมีขนสั้น ๆ เกสรตัวเมียมี 1
อันรังไข่ มีตำแหน่งอยู่เหนือจุดติดของกลีบเลี้ยงบนฐานรองดอก
รังไข่มี 2 ห้อง แต่ละห้องมีไข่อ่อนมาก ไข่อ่อนติดที่แกนกลางของรังไข่ ลักษณะผลเป็นผลแห้ง
ทรงกระบอก เมื่อแก่แตกเป็นแนวยาว 2 แนว ทั้ง 2 ข้างของผล พืชชนิดนี้ชอบขึ้นในที่ดินร่วน ความเข้มแสงมากความชื้นปานกลาง
ลักษณะการใช้ประโยชน์ ใช้ใบสดตำกับสุราขาวเพื่อใช้น้ำสะกัดดื่ม
แก้พิษงูทุกชนิด ส่วนกากใช้พอกปากแผลที่ถูกงูกัด ใช้ทั้งต้นผสมพญาร้อยท่อน
(เพชรสังฆาต) และเหงือกปลาหมอทะเลบดผงละลายน้ำผึ้งปั้นกลม กินแก้เบาหวาน
